Gemeenschappelijke regelingen
- Gemeenschappelijke regelingen
Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)
Naam
Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)
Doelstelling
In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 21 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Vanuit 2 kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat.
Bestuurlijk belang
De gemeente is in het algemeen bestuur vertegenwoordigd door de burgemeester, in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit door de portefeuillehouder verkeer en vervoer, in de bestuurscommissie economisch vestigingsklimaat door de portefeuillehouder economie, in zowel de adviescommissie vervoersautoriteit en als de adviescommissie economisch vestigingsklimaat door twee raadsleden.
Belang in verbonden partij
3,23%
Overige deelnemers
Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Wassenaar, Westland, Voorne aan Zee en Zoetermeer.
Vestigingsplaats
Rotterdam
Ontwikkelingen
In 2025 heeft de MRDH samen met de 21 gemeenten een Visie Economisch Vestigingsklimaat (VEV) en een Mobiliteitsvisie (MOVI) opgesteld. In VEV wordt het belang van de Mall of The Netherlands onderstreept. De bovenregionale voorzieningenlocatie functioneert als belangrijke trekker en biedt brede werkgelegenheid en ontwikkelingskansen voor de regio. Bij de verdere uitwerking van de MOVI, heeft de MRDH aangegeven, kan de Mall een plaats krijgen in de op te zetten corridor aanpak. In de loop van 2026 stelt de MRDH samen met de 21 gemeenten één gezamenlijk Uitvoeringsprogramma op bij de VEV en MOVI.
Een andere belangrijke ontwikkeling is een onderzoek op het vlak van Publieke Mobiliteit. Hierbij wordt verkend op welke manier Openbaar Vervoer en Doelgroepen Vervoer in de toekomst beter op elkaar kunnen worden afgestemd, dan wel kunnen worden gecombineerd.
Gemeentelijke bijdrage
€ 240.215
Spiegeling afwegingskader
Vernieuwen economie
Het stimuleren van werkgelegenheid en het versterken van de aantrekkingskracht vereist economische en technologische vernieuwing. Daarvoor is intensieve samenwerking nodig tussen overheden, kennisinstellingen en het bedrijfsleven. Zo vernieuwen we de economie.Verbeteren bereikbaarheid
Bij een vitale economie moet het economisch hart wel blijven kloppen. Bewoners, bezoekers en zakelijk verkeer moet zich gemakkelijk kunnen verplaatsen. En dat vereist investeringen in openbaar vervoer, fietspaden, autowegen en in innovatieve mobiliteitsdiensten.Vervoersregio (Vervoersautoriteit) MRDH
Op 11 november 2014 hebben alle gemeenten ingestemd met de Gemeenschappelijke Regeling MRDH. Na akkoord door de Eerste Kamer met de opheffing van de stadsregio's (17 december 2014), is de MRDH op 19 december 2014 officieel van start gegaan.
Het Rijk gaf de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) de status van vervoerregio en daarmee ook wettelijke taken rond verkeer en vervoer. De MRDH is bovendien directe ontvanger van de rijksmiddelen voor regionaal verkeer en vervoer. Om die reden is de MRDH opdrachtgever van het regionale en stedelijke openbaar vervoer in de 21 gemeenten. De MRDH gaat over het toekennen van regionale OV-consessies en het doen van investeringen in de infrastructuur. Gezamenlijk bepalen de 21 gemeenten welke investeringen in bereikbaarheid nodig zijn. In de stedelijke gebieden zetten we vooral in op hoogwaardige OV- en betere fietsverbindingen. En in de minder dichtbevolkte gebieden liggen de oplossingen vooral bij het gebruik van de fiets, de auto én het maatwerkvervoer.Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 31.048.050
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 33.389.157
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 1.054.909.811
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 1.039.232.364
Resultaat over 2025
€ 454.819
Risico's
Risico’s
Risico’s programma Economisch Vestigingsklimaat
De risico’s die samenhangen met de taken voor het versterken van het economisch vestigingsklimaat kan de MRDH alleen met eigen
weerstandscapaciteit afdekken. In een uitgevoerde financiële risicoanalyse (2015) is het risico bepaald van het eventueel wegvallen van een
deel van de inwonersbijdragen. Dit risico is met de vaststelling van zogenaamde uittreed regels komen te vervallen. Op 12 juli 2019 stelde het
algemeen bestuur de ‘Algemene regels voor uittreding uit de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014’ vast.
Daarin staat opgenomen dat bij uittreding een uittreed som wordt bepaald.Risico’s programma’s Exploitatie- en Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer
De risico’s die samenhangen met de activiteiten voor verkeer en vervoer worden allereerst opgevangen met een risicobuffer binnen de
projecten, waarbij financiële risico’s worden geïdentificeerd, wordt aangehouden. Wanneer deze risicobuffer niet afdoende is, worden de BDU-middelen
aangesproken. De taken voor verkeer en vervoer worden in hoge mate (>99%) gefinancierd met rijksmiddelen. Omdat we deze middelen, voor zover ze nog
niet zijn besteed, beschouwen als vreemd vermogen, kun je van deze middelen geen risicoreserve opbouwen.Financiering OV-bedrijven
De MRDH financiert de investeringen in railvoertuigen en -infrastructuur van de regionale
OV-bedrijven. Dat brengt risico’s met zich mee die in een in 2016 uitgevoerd extern onderzoek nader zijn geduid. Daaruit blijkt dat je een
reserve moet vormen om de risico’s, die van directe invloed zijn op de economische waarde van het te financieren materieel, naar behoren af
te dekken.
Ook financiert de MRDH op grond van de verordening Bussenleningen investeringen in bussen. De belangrijkste overweging voor het instellen
van deze verordening is het faciliteren van adequate en goedkopere financieringsmogelijkheden voor concessie houdende vervoerbedrijven
voor de gewenste transitie naar zero emissie-busvervoer.
De ondergrens voor de opbouw van de risicoreserve financieringen bedraagt vanaf 1 januari 2024 (MRDH-begroting 2025) € 10 miljoen
berekend op basis van de maandelijks te betalen concessievergoedingen. Uitgaande van een worst case-scenario (faillissement) wordt de
kans dat maximaal één maand aan concessievergoeding als verloren moet worden beschouwd, als hoog (90%) ingeschat. De ondergrens van
de op te bouwen risicoreserve wordt daarmee bepaald op € 36 miljoen. - Gemeenschappelijke regelingen
Omgevingsdienst Haaglanden (ODH)
Naam
Omgevingsdienst Haaglanden (ODH)
Doelstelling
Omgevingsdienst Haaglanden verzorgt voor de gemeente wettelijke taken op het gebied van milieu vergunningverlening, toezicht (op bodem en bedrijven met milieubelastende activiteiten voor zover de provincie niet het bevoegd gezag is) en handhaving. Het college blijft voor deze taken het bevoegd gezag.
Bestuurlijk belang
Een wethouder vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur. Leidschendam-Voorburg is ook vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur.
Belang in verbonden partij
2%
Overige deelnemers
Delft, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland, Zoetermeer en provincie Zuid-Holland
Vestigingsplaats
Den Haag
Ontwikkelingen
In 2025 hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan in de samenwerking met de Omgevingsdienst Haaglanden.
Met de invoering van de Omgevingswet zijn aanvullende taken, waaronder het lozen van afvalwater op de riolering, bij de gemeente belegd en uitgevoerd door de ODH. Daarnaast zijn in 2025 afspraken gemaakt over de overdracht van adviestaken op het gebied van geluid aan de ODH, met ingang van het eerste kwartaal van 2026.
De ODH heeft in 2025 een koersplan opgesteld gericht op de doorontwikkeling van uitvoeringsorganisatie naar strategische adviesorganisatie. De implementatie hiervan is in gang gezet, onder andere door het opstarten van een adviesteam en het versterken van de adviesfunctie. De financiering van deze ontwikkeling is nog niet bij alle deelnemende gemeenten afgerond en wordt betrokken bij de begroting 2026.
De robuustheid van de ODH, mede in relatie tot de landelijke ontwikkelingen binnen het VTH-stelsel, wordt naar verwachting in 2026 bereikt. Het weerstandsvermogen van de ODH is ultimo 2025 ruim voldoende.
Daarnaast zijn in 2025 diverse toezicht- en handhavingstaken uitgevoerd en afgerond, waaronder de controle op de Energielabel C-verplichting voor kantoorpanden. Deze taak wordt structureel voortgezet. Tevens is gestart met toezicht op bedrijven in het kader van de Wet Personenmobiliteit.
Gemeentelijke bijdrage
€ 1.234.000
Spiegeling afwegingskader
De expertise op een aantal vakgebieden kan beter en efficiënter door de ODH worden ingevuld, dan door de eigen organisatie. Het beschermen van de leefomgeving is een kerntaak van de overheid en daardoor is vergunningverlening en handhaving niet uit te besteden aan de markt. Het delen van de kosten van de ODH over de 9 gemeenten en de provincie is efficiënter en effectiever dan dit apart doen. Met de invoering van de Omgevingswet zijn vergunningverlening en handhaving tussen gemeente en ODH in 1 vergunning gecombineerd en moeilijk uit elkaar te houden. Intensieve samenwerking is vereist en wordt momenteel vormgegeven tussen gemeente en ODH. Gezien de jaarlijkse omzet en zwaarte van de taken is een eigen rechtspersoon voor de ODH op zijn plaats. Bevoegdheden kunnen alleen aan een overheidsorganisatie die een eigen rechtspersoon is worden overgedragen. Zonder risicodragende deelname is er geen zeggenschap. De GR is door de provincie verplicht gesteld op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen.
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 2.654.231
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 1.880.883
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 9.757.176
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 11.116.892
Resultaat over 2025
€ -464.824
Risico's
De gemeente en de Omgevingsdienst Haaglanden hebben geen directe invloed op het aantal vergunningsaanvragen en handhavingsverzoeken. Hierdoor bestaat onzekerheid over de omvang van de bijbehorende uitvoeringskosten, die vooraf slechts beperkt te ramen zijn.
Beheersing en uitkomst 2025
Het financiële risico wordt beperkt doordat de ODH beschikt over voldoende reserves om eventuele schommelingen op te vangen. In 2025 heeft dit risico zich niet voorgedaan in financiële zin. De raming bleek toereikend en het resultaat is positief.
- Gemeenschappelijke regelingen
Avalex
Naam
Avalex
Doelstelling
Door een regionale organisatie van de afvalinzameling wil de gemeente schaalvoordelen behalen. De afvalinzameling is gericht op het inzamelen van grondstoffen. Dit betekent dat inwoners afval zoveel mogelijk gescheiden aanbieden.
Bestuurlijk belang
In het enkelvoudig bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie is de gemeente vertegenwoordigd door één wethouder.
Belang in verbonden partij
22,8%
Overige deelnemers
Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar.
Vestigingsplaats
Rijswijk
Ontwikkelingen
Avalex heeft een nieuw koersdocument opgesteld voor de periode tot 2030. Avalex positioneert zich als een adviseur en ondersteuner voor de gemeenten binnen hun eigen afval- en circulair beleid.
Op initiatief van Avalex is tijdens het VNG-congres in juni 2022 een motie aangenomen over de rol van gemeenten, en meer specifiek de NVRD (Nederlandse Vereniging van Reinigingsdiensten), bij de totstandkoming van (nieuwe) UPV's. Deze motie is per acclamatie aangenomen. Gevolg is nu dat er vanuit de branche gewerkt wordt aan een model 2.0 voor UPV's.Gemeentelijke bijdrage
€10.987.339
Spiegeling afwegingskader
N.v.t.
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 6.253.000
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 5.746.000
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 36.952.000
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 38.800.000
Resultaat over 2025
€ 2.061.000
Risico's
1. Het risico dat uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) leidt tot veel suboptimale verwerkingsstromen door veel verschillende stromen met lage volumes. En risico dat alleen de minder waardevolle stromen nog achterblijven voor de gemeenten waarbij de vergoeding voor inzameling niet kostendekkend is;
2. Het risico dat er onvoldoende erkenning is m.b.t. de duurzaamheidsdoelstellingen en de investeringen en beleidsontwikkelingen die dat vraagt vanuit de gemeenten;
3. Het risico op beperkte kennisborging en kennisontwikkeling: er zijn veel kwetsbare functies binnen Avalex waar maar één persoon de functie uitvoert;
4. Het risico dat deelnemende gemeenten steeds meer maatwerk wensen waardoor de kosten stijgen en efficiëntie verloren gaat;
5. Het risico dat er onvoldoende mensen beschikbaar zijn met de juiste competenties, doordat Avalex niet als een aantrekkelijke werkgever wordt gezien in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt;
6. Het risico van onvoorzien hoge prijsstijgingen van materialen, personeelskosten en diensten. En gebrek aan beschikbaarheid van materialen, personeel en diensten;
7. Het risico op uitval van systemen door verouderde hardware en software en ontoereikende verbindingen op locaties. - Gemeenschappelijke regelingen
Veiligheidsregio Haaglanden (VRH)
Naam
Veiligheidsregio Haaglanden (VRH)
Doelstelling
De activiteiten van de VRH zijn gericht op het vergroten van de veiligheid van de bevolking en bezoekers van de regio Haaglanden. De VRH heeft tot taak de brandweerzorg en organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing in de regio goed te organiseren. Dit gebeurt in opdracht van de aangesloten gemeenten.
Bestuurlijk belang
De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur.
Belang in verbonden partij
7,03%
Overige deelnemers
Delft, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer.
Vestigingsplaats
Den Haag
Ontwikkelingen
De VRH heeft te maken met verschillende ontwikkelingen die invloed hebben op zowel de brand- en omgevingsveiligheid als de operationele capaciteit in de regio Haaglanden. De complexiteit en impact van incidenten waarmee de brandweer te maken krijgt, nemen steeds verder toe, terwijl tegelijkertijd de beschikbare capaciteit – operationeel en beheersmatig – onder druk staat. Daarnaast ligt er ook voor de VRH een opgave in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. De komende beleidsperiode (2026-2030) is erop gericht om in te spelen op deze ontwikkelingen.
De balans tussen uit te voeren taken en gemeentelijke bijdrage is een belangrijk aandachtspunt. Ook zal in 2026 de evaluatie van het huidige financieel verdeelmodel verder worden uitgewerkt. Op basis van het inzicht in meerjarenperspectief zal het bestuur van de VRH, in overleg met gemeenten, beleidskeuzes maken voor de begroting 2028.
ICT
De VRH investeert in automatisering en betrouwbare en toekomstbestendige informatievoorziening. Dit gebeurt ook interregionaal, onder andere door samen met de Veiligheidsregio Hollands Midden het VIK (Veiligheidsregio Informatieknooppunt) op te zetten. Daarnaast heeft de VRH in
samenwerking met externe partners informatieveiligheid op verschillende manieren versterkt. Op het gebied van privacy en gegevensbescherming (AVG) heeft de VRH vooruitgang geboekt door aanbevelingen uit externe audits op te volgen.Duurzaamheid
De VRH heeft inzicht in haar CO2-uitstoot en mogelijkheden tot reductie hiervan. De maatregelen uit de CO2 prestatieladder brengen al concrete verduurzamingsmaatregelen met zich mee: zo koopt de VRH groene energie van eigen bodem, is een campagne opgestart om gebruik van HVO100 diesel te stimuleren voor de voertuigen waar dat voor mogelijk is, en is in 2025 een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de verduurzamingsmogelijkheden van de kazernes.Gemeentelijke bijdrage
€ 7.289.946
Spiegeling afwegingskader
2027
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 6.256.000
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 9.275.000
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 126.974.000
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 132.502.000
Resultaat over 2025
€ 1.848.000
Risico's
Incidenteel:
Loopbaanbeleid
Per 1 januari 2006 is de FLO afgeschaft en vervangen door verplicht loopbaanbeleid voor personeel in bezwarende functies. Essentie van het loopbaanbeleid is dat medewerkers twintig jaar werkzaam zijn in een bezwarende functie en daarna overstappen naar een andere functie. Om dit mogelijk te maken wordt geïnvesteerd in passende opleidingen en projecten.Rechtspositie ambtenaren
De Wnra regelt dat ambtenaren zoveel mogelijk dezelfde status krijgen als werknemers in het bedrijfsleven. In dit kader komen bijvoorbeeld arbeidsovereenkomsten in de plaats van de huidige eenzijdige aanstellingen en zullen er cao’s moeten worden afgesloten in plaats van
eenzijdig vastgestelde rechtspositieregelingen. Dit heeft invloed op de rechtspositie van brandweervrijwilligers en wordt op dit moment uitgezocht.Structureel:
Niet verzekerbare risico’s
Verzekeraars zijn steeds minder bereid om bepaalde risico’s te verzekeren. Zo zijn verzekeraars bijvoorbeeld gestopt met het aanbieden van de verzekering ter dekking van de predispositie voor brandweervrijwilligers. Predispositie is het risico dat een medewerker onder diensttijd letsel
oploopt of overlijdt, zonder dat aangetoond kan worden dat dit veroorzaakt wordt door een dienstongeval. Landelijk heeft de brandweer een waarborgfonds opgericht om deze risico's af te dekken. Daarnaast heeft de veiligheidsregio een financiële buffer om eventuele claims die hieruit volgen financieel op te vangen.Brandweervrijwilligers
De VRH hecht er aan de brandweerzorg in Haaglanden te blijven verzorgen door een beroepsbezetting in combinatie met vrije-instroomvrijwilligers. De beschikbaarheid van de vrijwilligers in de dag-situatie wordt een steeds grotere uitdaging. Om de paraatheid te kunnen blijven garanderen wordt het verloop van de vrijwilligers permanent gemonitord en daar waar mogelijk beïnvloed. Naast wervingscampagnes wordt ook het bedrijfsleven actief benaderd. Zij kunnen medewerkers stimuleren toe te treden tot de brandweer om zodoende de beschikbaarheid te vergroten.WA verzekering
De dienstverlening van de VRH is vastgelegd in procedures. Zo zijn kwaliteit en kwantiteit van de dienstverlening geborgd. Mocht de kwaliteit van de dienstverlening onverhoopt tekortschieten, dan is dit risico deels afgedekt via een WA-verzekering.Cyberdreiging
Organisaties binnen verschillende overheidslagen zijn slachtoffer geworden of hebben last ondervonden van een cyberaanval. De kans op een cyberaanval op de VRH wordt als reëel ingeschat. De VRH beperkt dit risico door het nemen van technische en organisatorische
maatregelen, onder andere middels afspraken met medewerkers, leveranciers en ketenpartners.Werkgeversrisico
Voor de gevolgen van arbeidsongeschiktheid van medewerkers, het werkgeversrisico WGA (Wet Gedeeltelijke Arbeidsongeschiktheid), is de VRH eigen risicodrager. Dit is financieel voordeliger dan het volledig te verzekeren.PTSS
De Veiligheidsregio besteed aandacht aan PTSS en mentale fitheid. Totdat in 2026 een landelijke regeling hierover van kracht is.FLO
In 2019 is de FLO definitief akkoord bevonden. Wijzigingen in (fiscale) regels, maar ook de individuele keuzes van medewerkers (eerder of later uittreden, spaartegoed verdelen over of aan het einde van de FLO-periode) hebben direct effect op de uitgaven.Ten aanzien van de financiële taakstelling van 6,2% kan deels worden bijgedragen, maar volledige invulling is niet haalbaar.
- Gemeenschappelijke regelingen
GGD en VT Haaglanden
Naam
GGD en VT Haaglanden
Doelstelling
Het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid (onderdeel GGD). Het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling, door middel van een samenhangende aanpak (Onderdeel Veilig Thuis).
Bestuurlijk belang
Een wethouder vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur. Leidschendam-Voorburg is niet vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur.
Belang in verbonden partij
7% GGD / 5% VT
Overige deelnemers
Delft, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer.
Vestigingsplaats
Den Haag
Ontwikkelingen
GGD
Het bestuur van de Gemeenschappelijke regeling GGD-VT, specifiek GGD Haaglanden bevordert, bewaakt en beschermt de publieke gezondheid. De GGD ziet bestaanszekerheid als belangrijke voorwaarde voor het verder kunnen verkleinen van gezondheidsverschillen. Deze volksgezondheidsopgave staat in de regio Haaglanden volop in de aandacht. De GGD Haaglanden Visie 2030 en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) werkt de GGD Haaglanden aan deze opgave. De GGD Haaglanden maakt een vertaling van deze ontwikkelingen naar de situatie in Haaglanden en levert een bijdrage aan deze uitdagingen. De GGD Haaglanden zal bijdragen aan de ontwikkelingen in vervolg op AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord) bijvoorbeeld door het verder vormgeven van de regionale preventie-infrastructuur, het versterken van de kennisfunctie en het ontwikkelen van passende monitoring en evaluatie. Daarnaast versterkt de GGD Haaglanden de uitvoering van infectieziektebestrijding en adviseert de GGD over een gezonde leefomgeving.Veilig Thuis
Voor het onderdeel Veilig Thuis Haaglanden is het terugdringen van de wachtlijst een prioriteit voor het bestuur. Afgelopen jaren zijn hier goede stappen in gezet en deze werkwijze wordt verder doorgezet. De personele bezetting is steeds beter op orde, maar dit blijft een belangrijk aandachtspunt gezien de krapte op de arbeidsmarkt en het belang van goed personeel voor de uitvoering van het belangrijke werk dat verricht wordt. In 2025 is door Veilig Thuis Haaglanden verder ingezet op het verlagen van de werkdruk ten behoeve van een extra inzet op het terugdringen van de wachtlijst en het uitvoeren van de wettelijke taken binnen de daarvoor afgesproken termijnen. Daarnaast blijft Veilig Thuis Haaglanden inzetten op kwaliteitsverbetering en op de samenwerking met de lokale teams. Het bestuur ziet de samenwerking in de keten van de aanpak van huiselijk geweld als een belangrijke factor die kan leiden tot een afname van het aantal hermeldingen bij Veilig Thuis. In 2026 wordt een stap gezet in de ontwikkeling van “Regiovisie Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming”, deze landelijke ontwikkeling kan gevolgen hebben voor de werkzaamheden van de Veilig Thuis organisaties. Hier houden we vinger aan de pols. Tenslotte zet de GR (Gemeenschappelijke Regeling) nog verder in op de expertiseontwikkeling over femicide. Vrouwen worden in Nederland disproportioneel vaker gedood door hun (ex-)partner of een familielid dan mannen. In de regio Haaglanden is dat niet anders. Als onderdeel van het speerpunt deskundigheidsbevordering gendergerelateerd geweld, wordt landelijk ingezet op het vroegtijdig herkennen van de rode vlaggen van intieme terreur en femicide.Gemeentelijke bijdrage
€ 1.889.239
Spiegeling afwegingskader
Op 27 juni 2024 is de gewijzigde regeling van de GR GGD-VT Haaglanden door het Algemeen Bestuur vastgesteld conform de nieuwe Wet Gemeenschappelijke regelingen.
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 1.838.000
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 3.043.000
Vreemd vermogen 1-1-2025
nihil
Vreemd vermogen 31-12-2025
nihil
Resultaat over 2025
€ 125.000
Risico's
De gemeenschappelijke regeling GGD & Veilig Thuis beschikt zelf over een zeer beperkte weerstandscapaciteit waardoor risico’s door de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen. In de risicoparagraaf van de gemeenschappelijke regeling (GR) is een inschatting gemaakt van de financiële risico’s. De verwachting is dat het totale risico maximaal € 1 miljoen bedraagt (aandeel LV is circa € 55.000). Zie ook de paragraaf weerstandsvermogen.
- Gemeenschappelijke regelingen
Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden
Naam
Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden
Doelstelling
Het servicebureau behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en het contracteren van Jeugdzorg.
Bestuurlijk belang
In 2015 is de gemeenschappelijke regeling omgezet van een GR openbaar lichaam naar een GR bedrijfsvoeringsorganisatie met een ongeleed bestuur. In 2019 is de gemeenschappelijke regeling gewijzigd, waarmee de taken en verantwoordelijkheden beter zijn beschreven. Het bestuur bestaat uit drie leden. Leidschendam-Voorburg, Wassenaar, Voorschoten, Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer zijn samen vertegenwoordigd met één lid. Besluitvorming vindt plaats met een gewogen stemverhouding, gebaseerd op inwonertal per gemeente.
Belang in verbonden partij
7%
Overige deelnemers
Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Voorschoten, Wassenaar, Westland en Zoetermeer.
Vestigingsplaats
Pijnacker-Nootdorp
Ontwikkelingen
Met ingang van 1 januari 2024 verandert de samenwerking in Haaglanden op het gebied van jeugdhulp als gevolg van:
1. Het uittreden van de gemeente Voorschoten uit regio Haaglanden; Voorschoten sluit zich aan bij de regio Holland Rijnland omdat Voorschoten overwegend op de Leidse regio is georiënteerd. Voor het uittreden uit de GR Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden worden afspraken gemaakt.
2. Het toekomstperspectief Haagse jeugd- en gezinshulp: de gemeente Den Haag wil vanaf 1 januari 2024 de jeugd- en gezinshulp op een andere manier organiseren en is daarvoor een aanbesteding gestart.Gemeentelijke bijdrage
€ 315.695
Spiegeling afwegingskader
De Gemeenschappelijke regeling SJBH trad op 1 januari 2020 in werking. Partijen zijn deze regeling voor onbepaalde tijd aangegaan.
Er is sprake van een publiek belang: het college is verantwoordelijk voor een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod van jeugdhulp op grond van de jeugdwet. Hiervoor is het nodig om overeenkomsten aan te gaan met aanbieders van jeugdhulp. Op grond van artikel 2.8 van de Jeugdwet moeten colleges samenwerken indien dat voor een doelmatige en doeltreffende uitvoering van de wet nodig is. Voor de taken die zijn ondergebracht in de GR SbJH is dat het geval voor in ieder geval de hoog specialistische jeugdhulp. Het Rijk is voorbereidingen aan het treffen om deze samenwerking verplicht te stellen in een gemeenschappelijke regeling. Met de GR SbJH wordt al aan deze verplichting voldaan.
Het is daardoor ook niet mogelijk om een derde partij de taken uit te laten voeren.
Vanwege de verantwoordelijk van de gemeenten is een actieve betrokkenheid noodzakelijk en een rechtspersoonlijkheid in de vorm van een bedrijfsvoering organisatie.
Begin 2023 is de gemeenteraad ook geïnformeerd over de evaluatie van de GR Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden door middel van raadsbrief 3156 proces uitvoeringsplan regiovisie jeugdhulp en evaluatie Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden.Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 84.000
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 122.000
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 1.338.000
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 2.120.000
Resultaat over 2025
€ 37.000
Risico's
In de risicoparagraaf in de begroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling zijn de risico's opgenomen. Ook is er een inschatting gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is daarbij bepaald op € 681.000. Het aandeel van Leidschendam-Voorburg hierin is 7%, € 47.700.
De impact van het uittreden van de gemeente Voorschoten uit de jeugdhulpregio is zeer beperkt omdat het aandeel van de jeugdhulp die in Voorschoten wordt ingezet ten opzichte van de regio ongeveer 1,7 % is.
De plannen van Den Haag hebben vanwege het grote volume een veel grotere impact. Regionaal is een impactanalyse gemaakt waarbij de risico’s in beeld zijn gebracht en waarbij ook beheersmaatregelen zijn opgesteld.
Een externe partij voert nog een review uit op de impactanalyse en de beheersmaatregelen. Om de risico’s te beperken wordt gewerkt aan een convenant tussen gemeenten en aanbieders van jeugdhulp zodat eventuele negatieve effecten zo goed mogelijk worden ondervangen. Den Haag heeft onlangs de voorlopige gunning gepubliceerd. Na de definitieve gunning kunnen de beheersmaatregelen en het convenant verder worden uitgewerkt. - Gemeenschappelijke regelingen
Centrumregeling samenwerking gemalendiensten
Naam
Centrumregeling samenwerking gemalendiensten
Doelstelling
De Centrumregeling samenwerking gemalendiensten (NAD) is in 2019 opgericht. Het is een samenwerking tussen de gemeenten Leidschendam-Voorburg, Delft en Pijnacker-Nootdorp. Het doel van deze samenwerking is de personele kwetsbaarheid bij het operationeel gemalenbeheer te verminderen met één gezamenlijke beheer- en onderhoudsdienst voor gemalen die goed uitgerust zijn om aan de huidige en toekomstige problematiek rondom de gemalen het hoofd te bieden.
Bestuurlijk belang
Niet van toepassing
Belang in verbonden partij
33,33%
Overige deelnemers
Leidschendam-Voorburg, Delft en Pijnacker-Nootdorp.
Vestigingsplaats
Pijnacker-Nootdorp
Ontwikkelingen
De al in 2019 voelbare spanning op de arbeidsmarkt is groter geworden. De bedrijfszekerheid van de gemalen voldoet aan de eisen.
Gemeentelijke bijdrage
€ 562.000
Spiegeling afwegingskader
n.v.t.
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 0
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 0
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 0
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 0
Resultaat over 2025
€ 0
Risico's
De financiële risico's zijn gelijk met uitvoering door de ambtelijke organisatie van LV. De personele risico's met betrekking tot beschikbaarheid en kennis van personele zijn beduidend lager, maar niet afwezig.
- Gemeenschappelijke regelingen
Rekenkamer WVOLV
Naam
Rekenkamer WVOLV
Doelstelling
Sinds 2005 is het voor elke gemeente verplicht een rekenkamer te hebben ingericht, alleen of gezamenlijk met andere gemeenten. De Rekenkamer is een onafhankelijk orgaan die de gemeenteraden ondersteunt bij hun kaderstellende en controlerende taken. Zij onderzoekt in hoeverre de gemeenten doelmatig, doeltreffend en rechtmatig hebben gehandeld. Onder meer door te bekijken of bepaalde gemeentelijke doelen worden bereikt en tegen welke kosten.De Rekenkamer heeft tot doel: de kaderstellende en controlerende taken van de gemeenteraden versterken; zichtbaar maken aan burgers, ondernemers en organisaties hoe de doelen van de gemeenten Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg bereikt worden.
Bestuurlijk belang
De gemeente is niet bestuurlijk vertegenwoordigd in de rekenkamer. Wel is de raad betrokken omdat de raad twee leden kan aanwijzen voor de Klankbordgroep van de rekenkamer. De Klankbordgroep heeft een adviserende stem.
Belang in verbonden partij
€ 100.000 (bij benadering)
Overige deelnemers
Leidschendam-Voorburg, Oegstgeest, Voorschoten, Wassenaar
Vestigingsplaats
Voorschoten
Ontwikkelingen
De rekenkamer voert jaarlijks twee keer overleg met de gemeenteraad. Daarbij bespreekt men de ontwikkelingen bij de rekenkamer en de stand van zaken rond de onderzoeken. Daarnaast leveren de vier gemeenteraden twee raadsleden voor de klankbordgroep. De klankbordgroep adviseert de rekenkamer maar houdt ook vinger aan de pols.
Gemeentelijke bijdrage
€ 99.351
Spiegeling afwegingskader
Sinds 2005 is het voor elke gemeente verplicht een rekenkamer te hebben ingericht, alleen of gezamenlijk met andere gemeenten. De rekenkamer is een gemeenschappelijk orgaan, dat is een specifieke samenwerkingsvorm dat geen rechtspersoonlijkheid heeft. Het oprichten van een gemeenschappelijk orgaan is een goede optie als sprake is van een specifieke taak zoals de rekenkamerfunctie. Het bestuur bestaat uit een voorzitter en vijf leden die zijn aangewezen door de deelnemende raden.
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 149.247
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 126.732
Vreemd vermogen 1-1-2025
N.v.t.
Vreemd vermogen 31-12-2025
N.v.t.
Resultaat over 2025
-€ 22.526
Risico's
Omdat een gemeenschappelijk orgaan geen eigen rechtspersoonlijkheid heeft blijven de deelnemende gemeenten volledig verantwoordelijk voor de financiële verplichtingen en eventuele schulden. Dat risico is beperkt doordat er veelvuldig contact is tussen de raden en de rekenkamer.
Vennootschappen en coöperaties
- Vennootschappen en coöperaties
VOF Leidschendam-Centrum
Naam
VOF Leidschendam-Centrum
Doelstelling
Samen met een ontwikkelingscombinatie geeft de gemeente uitvoering aan de grondexploitatie van de VOF en daarmee aan de herstructurering van Leidschendam Centrum.
Bestuurlijk belang
De gemeente is door een wethouder vertegenwoordigd in de VOF.
Belang in verbonden partij
50%
Overige deelnemers
Schouten & De Jong Projectontwikkeling (SdJ) en Bouwfonds Property Development (BPD).
Vestigingsplaats
Leidschendam
Ontwikkelingen
De verwachting is dat in 2024 de laatste bouwkavels (Rijnlandstraat-noord en Damlaanlocatie) kunnen worden uitgegeven. Dan resteert alleen nog de herinrichting 3e fase Schoorlaan in aansluiting op de oplevering van de Leytsche hof. Het voornemen is de grondexploitatie na de uitgifte van de laatste kavels af te sluiten en de Vof te liquideren. Over de afronding herinrichting Schoorlaan fase 3 zullen dan afspraken tussen partijen gemaakt moeten worden.
Gemeentelijke bijdrage
N.v.t.
Spiegeling afwegingskader
N.v.t.
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 398.389
Eigen vermogen 31-12-2025
0
Vreemd vermogen 1-1-2025
0
Vreemd vermogen 31-12-2025
0
Resultaat over 2025
€ 398.389
Risico's
Op basis van de afspraken zijn er weinig tot geen risico’s in deze grondexploitatie. Het risico van (de hoogte van) de rente is niet voor de VOF, aangezien deze verplichting is overgenomen door SdJ. Ook de opbrengsten vormen geen risico meer voor de grondexploitatie, omdat de hoogte hiervan en de planning vastgelegd zijn. Dan resteert alleen het risico op de hoogte van de (restant) civieltechnische kosten die nog gemaakt moeten worden, maar hiervoor is in de grondexploitatie reservering voor onvoorziene kosten beschikbaar en zijn er nog reserveringen beschikbaar als gevolg van niet (volledig) benutte uitvoeringsbudgetten.
- Vennootschappen en coöperaties
Dunea N.V.
Naam
Dunea N.V.
Doelstelling
Dunea N.V. Drinkwaterbedrijf Zuid-Holland levert betrouwbaar drinkwater en beheert de duinen tussen Monster en Katwijk.
Bestuurlijk belang
Op basis van het aandelenbezit kan de gemeente via het stemrecht tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders zeggenschap uitoefenen op Dunea N.V. De gemeente wordt hierbij vertegenwoordigd door een wethouder. Statutair is vastgelegd dat Dunea geen dividend uitkeert.
Belang in verbonden partij
5,69%
Overige deelnemers
Den Haag, Hillegom, Katwijk, Lansingerland, Leiden, Lisse, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Pijnacker-Nootdorp, Rijnwoude, Rijswijk, Teylingen, Voorschoten, Wassenaar, Zoetermeer en Zuidplas.
Vestigingsplaats
Zoetermeer
Ontwikkelingen
De huidige bronnen van Dunea, de Lek en de Maas staan onder druk. Dat komt door een combinatie van klimaatverandering en bevolkingsgroei. Dunea streeft naar een duurzame drinkwatervoorziening in 2040. Om naar deze visie toe te groeien en de drinkwatervoorziening in het leveringsgebied klaar te maken voor de toekomst, gaat Dunea op korte termijn het huidige systeem optimaliseren om op korte termijn aan de stijgende vraag te voldoen. Daarnaast intensiveert Dunea de samenwerking met partners voor schone bronnen en robuuste watersystemen en zet Dunea in op beïnvloeding van de vraag en voorkomen van verspilling. Op lange termijn (na 2030) moet er een duurzaam systeem komen dat blijvend veerkracht en leveringszekerheid biedt (invulling van de multi-bronnenstrategie). Dat is een drinkwatervoorziening die beschikt over meerdere, onderling onafhankelijke bronnen van goede kwaliteit. Dunea is zich bewust van de versnelde bevolkingsgroei, PFAS problematiek en de daarmee gaande investeringen. Dit wordt op dit moment in kaart gebracht.
Voor het financieren van met name de investeringen die worden beschreven in de 3 scenario’s van de multi-bronnen strategie is een hoge investering benodigd. Er wordt steeds voldaan aan de minimale solvabiliteitseis van de banken van 30%.
Daarnaast kan Dunea met aquathermie uit drinkwater een rol te pakken in de energietransitie. Daarvoor heeft Dunea een dochtervennootschap opgericht zodat Dunea in een later stadium kan beschikken over een vergunde warmtedochter die een rol kan spelen bij projecten op het gebied van aquathermie binnen het leveringsgebied van Dunea. De Drinkwaterwet stelt eisen aan de activiteiten van drinkwaterbedrijven, onder meer gericht op financiën en transparantie. Om de niet drinkwateractiviteiten, zowel vanuit het oogpunt van aansprakelijkheid als vanuit transparantie, gescheiden te houden van de (wettelijke) drinkwateractiviteiten is het gebruikelijk om voor dergelijke activiteiten een aparte dochteronderneming in te richten.Gemeentelijke bijdrage
€ 0
Spiegeling afwegingskader
2027
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 258.451.000
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 265.051.000
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 386.928.000
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 396.250.000
Resultaat over 2025
€ 6.600.000
Risico's
De risico's zijn vooralsnog beperkt. De gemeenten zijn aandeelhouder van Dunea en bezitten in totaal 4 miljoen aandelen (verdeeld over de gemeenten op basis van inwoneraantal). Met een aandelenbezit van afgerond 6% en een nominale waarde van € 5,- per aandeel is onze deelname in de NV beperkt tot een bedrag van ca. € 1,2 mln. De solvabiliteit op dit moment ruim voldoende, waarmee Dunea een financieel gezond bedrijf is. De risico's voor Dunea kunnen in de toekomst mede door klimaatsverandering, extra investeringen en extra zuivering in verband met bijvoorbeeld PFAS toenemen.
- Vennootschappen en coöperaties
Werkbedrijf de Binnenbaan B.V.
Naam
Werkbedrijf de Binnenbaan B.V.
Doelstelling
De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering van de Wsw ondergebracht bij de Werkbedrijf de Binnenbaan. Daarnaast voert het Werkbedrijf de Binnenbaan re-integratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten.
Bestuurlijk belang
De gemeente wordt door middel van een afgevaardigde wethouder vertegenwoordigd in de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA).
Belang in verbonden partij
1%
Overige deelnemers
Zoetermeer (98%), Rijswijk (1%) en Leidschendam-Voorburg (1%).
Vestigingsplaats
Zoetermeer
Ontwikkelingen
In 2025 zet de gemeente stevig in op de doorontwikkeling van onze samenwerking met De Binnenbaan. De gemeente beschouwt De Binnenbaan niet alleen als een leverancier, maar vooral als een waardevolle kennispartner met erkende expertise in de regio.
Gemeentelijke bijdrage
€ 3.626.000
Spiegeling afwegingskader
Per 1 januari 2021 is het nieuwe Werkbedrijf gestart. Gemeente Leidschendam-Voorburg heeft een inkooprelatie met dit werkbedrijf. De huidige afspraken zijn vastgelegd in verschillende dienstverleningsovereenkomsten. Deze kennen een looptijd van 5 jaar, vanaf 1 januari 2026 gaat het nieuwe termijn van de DVO van start.
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 100.000
Eigen vermogen 31-12-2025
n.n.b.
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 0
Vreemd vermogen 31-12-2025
n.n.b.
Resultaat over 2025
n.n.b.
Risico's
De gemeente loopt geen financieel risico op het Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Het risico op een negatief exploitatieresultaat ligt in het geheel bij de grootaandeelhouder gemeente Zoetermeer.
- Vennootschappen en coöperaties
BNG Bank N.V.
Naam
BNG Bank N.V.
Doelstelling
BNG Bank N.V. (voorheen Bank Nederlandse Gemeenten) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten voor maatschappelijke voorzieningen voor de inwoners.
Bestuurlijk belang
Op basis van het aandelenbezit kan de gemeente via het stemrecht in de algemene vereniging van aandeelhouders zeggenschap uitoefenen op de BNG Bank. De gemeente wordt hierbij vertegenwoordigd door een wethouder.
Belang in verbonden partij
0,36%
Overige deelnemers
Gemeenten, provincies en waterschappen.
Vestigingsplaats
Den Haag
Ontwikkelingen
Het belangrijkste instrument blijft het verstrekken van financiering tegen lage prijzen aan de kernklanten. Die lage prijzen vereisen een uitstekend risicoprofiel (de huidige ratings zijn AAA), zodat er financiering kan worden aangetrokken tegen scherpe tarieven. Om het risicoprofiel en daarmee de lage prijzen ook de komende jaren te behouden, is het noodzakelijk dat BNG Bank het volume beheerst van leningen die beslag leggen op het risicokapitaal van de bank (tot maximaal 10% van de leningenportefeuille).
Gemeentelijke bijdrage
€ 0
Spiegeling afwegingskader
2025
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 4.300.000.000
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 4.600.000.000
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 145.000.000.000
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 144.000.000.000
Resultaat over 2025
€ 300.000.000
Risico's
Ratingbureaus Fitch, Moody’s en S&P waarderen BNG Bank op het hoogste ratingniveau. Daarmee behoort BNG Bank tot de veiligste banken ter wereld. De risico's zijn voor de aandeelhouder beperkt. Voor de bank zelf zijn de volgende risico's te noemen: Komst van nieuwe spelers in financiële omgeving, Kosten als gevolg van wet- en regelgeving die de bank of klanten raakt, Overheidsvisie op nutsbanken en Desintermediatie. De bank speelt hier actief op in.
- Vennootschappen en coöperaties
Stedin Holding N.V.
Naam
Stedin Holding N.V.
Doelstelling
Stedin maakt het mogelijk dat energie altijd beschikbaar is: voor deze generatie en voor volgende generaties. Om te wonen, werken en leven in het meest stedelijke gebied van Nederland: Zuid-Holland, inclusief de Rotterdamse haven, en Utrecht.
Bestuurlijk belang
Op basis van het aandelenbezit kan de gemeente via het stemrecht in de algemene vereniging van aandeelhouders zeggenschap uitoefenen op Stedin Groep N.V. De gemeente wordt hierbij vertegenwoordigd door een wethouder.
Belang in verbonden partij
3,44% van het aandelenkapitaal
Overige deelnemers
Rotterdam, Den Haag, Dordrecht, Leidschendam-Voorburg, Lansingerland, Delft, Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp zijn de grootste aandeelhouders. De andere aandeelhouders (ook gemeenten) hebben belangen van kleiner dan 1%.
Vestigingsplaats
Rotterdam
Ontwikkelingen
Stedin speelt een belangrijke rol in de energietransitie voor wat betreft de infrastructuur die nodig is om te schakelen van gas naar elektriciteit. Daarnaast is er veel extra capaciteit nodig om het opladen van elektrische voertuigen mogelijk te maken en het terugleveren van stroom uit zonnepanelen te verwerken. Dit vergt zeer grote investeringen waarvoor Stedin op termijn nog niet de benodigde middelen beschikbaar heeft. Stedin is samen met de aandeelhouders, met het traject 'lange termijn financiering 3', aan het onderzoeken op welke wijze deze kapitaalinjectie vorm kan krijgen. Dit is het vervolg op het succesvol afgesloten traject lange termijn financiering 2. Ook nieuwe partijen worden hierbij betrokken. De gemeenteraden van de deelnemende gemeenten worden waar nodig betrokken bij het traject.
Gemeentelijke bijdrage
€ 0
Spiegeling afwegingskader
2025
Financiële informatie
Eigen vermogen 1-1-2025
€ 3.221.000
Eigen vermogen 31-12-2025
€ 3.370.000
Vreemd vermogen 1-1-2025
€ 5.063.000
Vreemd vermogen 31-12-2025
€ 5.704.000
Resultaat over 2025
€ 158.000.000
Risico's
Stedin staat de komende jaren voor grote investeringen in het netwerk om de energietransitie mogelijk te maken. Het netwerk staat onder druk. Dit kan tot afschakelen leiden. Stedin is op dit moment aan het inventariseren hoe het (nieuwe) aandeelhouders kan betrekken bij een kapitaalinjectie om nieuwe investeringen in het netwerk mogelijk te maken. Het risico is dat niet op korte termijn tot resultaten leidt en de doelen van energietransitie niet tijdig worden behaald.