Duurzaamheid

Acties

De lokale subsidieregelingen isolatie zijn aangepast en in 2025 zijn aanzienlijk meer isolatiesubsidies verstrekt. Er zijn collectieve inkoopacties gehouden. VvE cafe’s zijn goed bezocht. Binnen de wijkaanpak de Heuvel/Amstelwijk zijn de eerste isolatiesubsidies door VvE’s aangevraagd.

In 2025 is de regionale dialoog over de toekomstschets verwarmen opgestart en wegens de netcongestieproblematiek verbreed tot warmte en elektriciteit. Parallel daaraan is gestart met de evaluatie van het bestaande beleid en een technische analyse van onze gemeente om de huidige Transitievisie Warmte te actualiseren naar een nieuw warmteprogramma en een integraal Energieprogramma.

De gemeente heeft in 2025 verder ingezet op het behouden en versterken van haar groene karakter. In 2025 zijn negen locaties in de openbare ruimte vergroend, met aandacht voor wijken met wateroverlast en hittestress. Tevens is verder ingezet op ecologisch beheer, zijn maatregelen voor icoonsoorten zoals mussentorens en paddentrappen uitgevoerd en is gestart met de analyse voor versterking van de gehele groenstructuur.

Om biodiversiteit te versterken en hittestress tegen te gaan, is in 2025 een inventarisatie van mogelijke vergroenings- en klimaatadaptieve maatregelen voor de integrale herinrichting van de buitenruimte in Voorburg Noord-noord gestart.

In 2025 is voor het eerst een stresstest voor grondwateroverlast uitgevoerd. De klimaatstresstest voor wateroverlast in het buitengebied is uitgevoerd door de provincie. De stresstesten voor hittestress en waterveiligheid uit 2019 zijn nog actueel en daarom niet opnieuw uitgevoerd.

Op verschillende plekken wordt met de rioolwerkzaamheden ingezet op vergroening en verbetering van de openbare ruimte. Dat gebeurt met participatie. De integrale benadering van de wijkaanpak Voorburg Noord is in voorbereiding. langere De integrale klimaatadaptieve wijkaanpak Prinsenhof Laag is in uitvoering loopt volgens planning.

In 2025 zijn verschillende maatregelen om de hoeveelheid restafval te verminderen doorgevoerd.

In 2025 is een ontwerp actieplan Circulariteit 2025-2026 opgesteld die begin 2026 zal worden vastgesteld.

Op basis van de nulmeting circulariteit is vastgesteld dat een duurzaam afwegingskader vooral in de bouwsector grote impact kan hebben op het gebied van CO2-reductie en circulariteit.

Acties

Regionale gesprekken zijn opgestart. Voor het ondersteunen in de energietransitie en het opstellen van een nieuw Warmteprogramma is in 2025 een Europese aanbesteding gevoerd. Eind 2025 is gestart met een technische analyse voor het Warmteprogramma waarbij informatie over isolatie van de woningvoorraad, ondergrondse ruimte voor warmteoplossingen en kostenvergelijkingen van warmteoplossingen geactualiseerd worden.

In 2025 zijn negen locaties in de openbare ruimte vergroend, met aandacht voor wijken met wateroverlast en hittestress. Hierbij is gewerkt met inheemse beplanting en zijn maatregelen getroffen voor icoonsoorten, zoals het plaatsen van mussentorens en paddentrappen en het realiseren van een oeverzwaluwwand. Ook zijn twee basisscholen gestart met de ontwikkeling van een groenblauw schoolplein, een schoolplein dat wordt omgevormd tot een groene en watervriendelijke omgeving die bijdraagt aan spelen, leren en klimaatadaptatie. Vergroening en klimaatadaptatie zijn meegenomen in rioolvervangingen en herinrichtingsprojecten. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor nieuwe buurtvisies en ontwerpen en zijn projecten zoals de Loozone en Leidschendammerhout verder uitgewerkt.

In 2025 is de voorbereiding voor een inventarisatie in Voorburg Noord-noord gestart. Er is een ontwerpbureau geselecteerd dat de vergroenings- en klimaatadaptieve maatregelen in 2026 verder uitwerkt op basis van de vastgestelde buurtvisie en met participatie van inwoners en ondernemers. Het ontwerp wordt opgeleverd in 2026.

De stresstest voor wateroverlast in de stad is in 2022 uitgevoerd. In 2025 is voor het eerst een stresstest voor grondwateroverlast uitgevoerd. Hieruit blijkt dat door verdroging de grondwaterstanden verder onder het oppervlaktewaterpeil zakken dan eerder het geval was, waardoor het effect van klimaatverandering op de grondwaterstanden nu zichtbaar is.
De klimaatstresstest voor wateroverlast in het buitengebied is uitgevoerd door de provincie. Daarmee is inzichtelijk gemaakt waar het buitengebied onderloopt bij extreme neerslag, vergelijkbaar met de situatie in Limburg enkele jaren geleden. De stresstesten voor hittestress en waterveiligheid uit 2019 zijn nog actueel en daarom niet opnieuw uitgevoerd.
Naar aanleiding van deze inzichten is het Hoogheemraadschap van Rijnland gestart met de voorbereiding van de dijkversterking Starrevaart en Oostvlietweg in het buitengebied. Op aandringen van de gemeente heeft de provincie het beschermingsniveau van de Polder Klein Starrevaart verhoogd, in lijn met andere polders. Op basis van de stresstesten zijn circa 85 wateradviezen uitgebracht bij ruimtelijke initiatieven, voornamelijk voor woningbouw en verbouw.

Wijkaanpak klimaatbestendig Voorburg-Noord noord

In Voorburg-Noord worden voorbereidingen getroffen voor het klimaatbestendig maken van de wijk en vervangen van de riolering. Samen met de bewoners wordt gewerkt aan concept buurtvisie. Op het Van Faukenbergeplein wordt een waterplein of een vergelijkbare waterbergingsvoorziening ontworpen. In de straten van het plangebied ontwerpen we infiltratievoorzieningen door te vergroenen. De ondergrondse infiltratie/drainage-riolering werken we verder uit ten behoeve van de aanbesteding. De integrale benadering van de wijkaanpak en extra dimensies leidt tot een langere voorbereidingstijd.

Rioleringsproject Prinsenhof-Laagbouw

In de laagbouw van Prinsenhof wordt de riolering vervangen en zoveel mogelijk verharding afgekoppeld van de gescheiden riolering en geïnfiltreerd in de bodem. Op een aantal plaatsen worden wadi’s aangelegd. De integrale wijkaanpak is hier volgens planning verlopen mede omdat de wijk ruimer is opgezet. Daardoor loopt de realisatie door de aannemer ongeveer volgens het schema.

In 2024 heeft het college maatregelen geïdentificeerd die kunnen bijdragen aan het verminderen van het restafval. In 2025 zijn hiervan vier maatregelen doorgevoerd: het invoeren van betalen voor het ophalen van grofvuil, het verkleinen van de openingen van ondergrondse GFT-containers, het stimuleren van het gebruik van GFT-bakjes en de inzet van de mobiele milieustraat voor de inzameling van kleine apparaten en klein chemisch afval (KCA).
Daarnaast is gestart met het inregelen van de pilot afvalvrije scholen in combinatie met lessen over afval. Avalex heeft in kaart gebracht waar extra GFT-containers nodig zijn. Ook is onderzoek gedaan naar een verlaging van de inzamelfrequentie van restafval. Hieruit is gebleken dat een frequentie van eenmaal per drie weken niet haalbaar is.
Op verzoek van de raad is tevens onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden en gevolgen van de invoering van een restafvaltarief in de gemeente. Dit dient als startpunt voor een toekomstige discussie over een eventuele aanpassing van het afvalbeleid.

In 2024 is onderzocht wat de meest relevante circulaire thema’s voor de gemeente en de gemeentelijke organisatie zijn. Dit onderzoek is afgerond en had betrekking op de navolgende 5 gebieden: bouw, openbare ruimte, inkoop, afval en bedrijvigheid. De resultaten van het circulariteit onderzoek laten zien dat er het meeste CO₂ impact te behalen valt op: 

• Biobased bouwen voor gemeentelijk vastgoed, woningcorporaties en particulier vastgoed; 

• Duurzame inkoop van cateraars en; 

• Recyclaat (hergebruikt materiaal) & hergebruik van reeds aanwezige materialen in de openbare ruimte. 

Op basis van de planning wordt het actieplan Circulariteit 2025-2026 in Q1 van 2026 vastgesteld door het college. Dit plan voorziet in concrete acties om de CO₂ uitstoot in de gemeente te verminderen.  
In de tweede helft van 2025 is verdere vooruitgang geboekt in de verduurzaming van de interne organisatie. De CO2-uitstoot over 2025 wordt volgens de methodiek van de CO2-Prestatieladder in kaart gebracht, als basis voor nieuwe reductiemaatregelen en structurele monitoring. Parallel hieraan is gewerkt aan het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2026, waarbij duurzaamheid actief is ingebracht bij kansrijke aanbestedingen zoals die van de catering. Hierbij zijn concrete duurzame eisen aangeleverd om CO2-reductie, circulariteit en ketenverantwoordelijkheid te borgen. Daarnaast is ingezet op bewustwording en interne verankering. In gesprekken met afdelingshoofden zijn concrete kansen verkend om duurzaamheidsdoelen structureel te verankeren in afdelingsprocessen. Binnen facilitaire processen zijn tastbare stappen gezet, zoals het verminderen van plastic afval bij de lunch en het verder verduurzamen van  geschenken. 

In 2025 zijn gesprekken gevoerd met collega’s van Stadsbeheer (SB) om te onderzoeken waar en op welke manier een afwegingskader het beste kan worden toegepast, zonder dat het te generiek wordt. Daarnaast is gesproken met collega’s die zelf al afwegingskaders hebben ontwikkeld, om te verkennen hoe dit het beste kan worden opgezet. Ook is op basis van de nulmeting circulariteit onderzocht in welke sector een afwegingskader de meeste impact kan hebben.

Medio 2025 is de duurzaamheidsmonitor aan de raad aangeboden. Deze monitor geeft aan dat op het gebied van energiebesparing en opwek van zonnestroom de doelstellingen voor 2030 goed in zicht zijn.

In 2025 zijn meerdere VvE-cafe’s spreekuren en workshops georganiseerd. De belangstelling voor de cafés neemt toe. Om nog meer VvE’s te motiveren om deel te nemen aan de VvE cafés en workshops wordt geëxperimenteerd met andere dagen, tijdstippen en locaties. 

In 2025 zijn de gemeentelijke subsidieregelingen voor isolatie en groendak herzien en uitgebreid met doe-het-zelf isolatiesubsidie. Ook zijn de regelingen aangepast om biobased isoleren net zo aantrekkelijk te maken als traditioneel isoleren. De subsidieregelingen zij goed gebruikt. In 2025 zijn in totaal 1.097 isolatie en groendaksubsidies verstrekt en daarnaast nog 183 Doe-het-zelf subsidies.

In 2025 is 1 collectieve inkoopactie voor zonnepanelen en warmtepompen georganiseerd.

In 2025 is voor het Veurs Lyceum een maatwerkadvies opgesteld. Het advies onderzoekt de verduurzamingsmogelijkheden en geeft inzicht in de mogelijke energie- en kostenbesparingen. Daarnaast is bekeken welke aanpassingen nodig zijn voor aansluiting op een warmtenet.

In 2025 hebben 21 partijen uit de gemeente (bewonerinitiatieven, organisaties, bedrijven en gemeente) het LKA ondertekend en zich gecommitteerd aan:
-   een energieneutraal, circulair, biodivers en groen Leidschendam-Voorburg
-   samen meer projecten opstarten die verduurzaming versnellen  
-   iedereen krijgt de kans om mee te doen.    

Een van de daaruit voortvloeiende projecten is een gezamenlijk onderzoek naar mogelijkheden van energiedelen door de MOTN in samenwerking met HMC Antoniushove.

Voor de Heuvel/Amstelwijk is het wijkuitvoeringsplan vastgesteld en in Leidschendam-zuid is een uitgangspuntennotitie vastgesteld. In beide wijken zijn informatiebijeenkomsten gehouden. In de H/A is verder gewerkt aan onderzoeken rondom een warmtenet en het begeleiden van de VvE’s om verduurzamingsstappen te zetten hetgeen heeft geresulteerd in de eerste subsidieaanvragen voor isolatie. In Ldam-zuid zijn representatieve voorbeeldwoningen onderzocht om de inwoners een beeld te geven van de isolatiemogelijkheden.

De start van deze wijk is vooralsnog uitgesteld, enerzijds omdat de beschikbare capaciteit is ingezet op de H/A-wijk en L’dam-zuid, anderzijds omdat Essesteijn mogelijk een all-electric wijk wordt en netcongestie is afgekondigd. Er is een pas op de plaats gemaakt om dit nader te bekijken in relatie tot het nieuwe warmteprogramma. Isolatiesubsidies en indormatie is voor alle wijken in de gemeente voor handen en kan onverminderd worden voortgezet.

In 2025 is het onderzoek afgerond met de ontwikkeling van een tool om het effect van energietransitiebeleid in een wijk te simuleren.