Afwijking programma Bouwen en wonen (VHLOSV)

Het saldo van baten en lasten van het programma Bouwen en wonen (VHLOSV) ten opzichte van de begroting 2025 in totaal € 830.000 voordelig. Hieronder wordt ingegaan op de onder- en overschrijdingen.

Baten nadeel € 2.889.000

Ruimtelijk beleid (€ 139.000 voordeel)
Voor het gebiedsplanproces is er in 2025 een bureau geselecteerd en is het traject opgestart. De gebiedsvisie en het gebiedsplan worden in 2026 opgesteld. Het opstellen van de uitvraag heeft langer geduurd, onder andere vanwege afstemming met partners wat de complexiteit van het traject onderstreept.

Kostenverhaal (€ 923.000 voordeel)
De opbrengsten uit kostenverhaal zijn hoger dan begroot (€ 923.000). Dit heeft met name te maken met het realiseren van werkzaamheden en doorbelasten op basis van de anterieure overeenkomst of intentieovereenkomst om de kosten te kunnen verhalen op de projectontwikkelaars. Er staan hier ook gerealiseerde hogere lasten tegenover.

Kostenverhaal Damsigt (€ 309.000 nadeel)
Voor kostenverhaal waren de werkzaamheden en inzet gepland en de inkomsten geraamd. Door temporisering van de werkzaamheden zijn deze baten niet gerealiseerd in 2025 .

Grondexploitatie (€ 2.759.000 nadeel)
Er zijn drie gemeentelijke grondexploitaties: Vlietvoorde, Klein Plaspoel Polder (KPP) en De Star. Deze worden door middel van het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) minimaal 1 maal per jaar geactualiseerd. Dan wordt berekend wat aan het eind van de periode (bij oplevering van het ontwikkelde gebied) het resultaat is. Deze uitkomst kan leiden tot een mutatie in de verliesvoorziening.
De grootste afwijking heeft voornamelijk te maken met vertragingen in de marktontwikkelingen van Vlietvoorde waardoor investeringen in bouw- en woonrijp maken worden vertraagd.

Spuk aanpak armoedebeleid (€ 124.000 nadeel)
De afwijking wordt veroorzaakt doordat de voor 2025 voorziene inzet van de SPUK-middelen energiearmoede voor een project met woningbouwcorporaties nog niet tot uitvoering is gekomen. Hierdoor zijn de begrote middelen in 2025 niet gerealiseerd.

SPUK Proeftuin aardgasvrije woningen (€ 700.000 nadeel)
Binnen programma PAW was in 2025 een bijdrage aan project NeVe voorzien om de aansluiting op het beoogde warmtenet mogelijk te maken. Deze bijdrage kon procedureel net niet in 2025 afgehandeld worden en schuift naar 2026.

Stimuleringsregeling Energie transitie (€ 112.000 nadeel)
De afwijking wordt veroorzaakt door een terugvordering van een eerder door de gemeente te hoog uitbetaalde subsidie binnen de regeling isolatie en groen dak. Door een systeemfout is destijds een te hoog bedrag uitgekeerd. Het teveel betaalde bedrag is in 2025 teruggevorderd.

Basisfinanciering Wijkaanpakken Energietransitie (€ 132.000 nadeel)
Voor de gemeentebrede aanpak Energietransitie zijn de uitgaven lager uitgevallen dan geraamd. In 2024 is extra planfinanciering toegekend voor de Heuvel/Amstelwijk en in 2025 voor Leidschendam-Zuid. In 2025 is daarom  de focus met name op de wijkgerichte aanpak in De Heuvel/Amstelwijk en Leidschendam-Zuid gelegd en niet op de gemeentebrede wijkaanpakken

Overige afwijkingen
Het totaal van de overige kleine afwijkingen is € 185.000

Lasten voordeel €  3.719.000

Gebiedsvisie Veurse Achterweg (€ 323.000 voordeel)
De werkelijk gemaakte kosten zijn ruim binnen de begroting gebleven. Voor de inhuur van externe capaciteit was minder geld nodig dan verwacht. Daarnaast zijn de kosten veel lager geworden doordat er geen interne uren zijn doorbelast.

Gebiedsvisie en -plan Leidschendammerhout (€ 123.000 voordeel)
Voor het gebiedsplanproces is er in 2025 een bureau geselecteerd en is het traject opgestart. De gebiedsvisie en het gebiedsplan worden in 2026 opgesteld. Het opstellen van de uitvraag heeft langer geduurd, onder andere vanwege afstemming met partners wat de complexiteit van het traject onderstreept.

Kostenverhaal (€ 599.000 nadeel)
De inzet op de verschillende kostenverhaal projecten heeft geleid tot hogere kosten dan begroot (€ 599.000). Dit heeft met name te maken met het realiseren van werkzaamheden en doorbelasten op basis van de anterieure overeenkomst of intentieovereenkomst om de kosten te kunnen verhalen op de projectontwikkelaars. Er staan hier ook gerealiseerde hogere baten tegenover.

Kostenverhaal Damsigt (€ 259.000 voordeel)
Voor kostenverhaal waren de werkzaamheden en inzet gepland en de inkomsten geraamd. Door temporisering van de werkzaamheden zijn er minder kosten gemaakt.

Grondexploitatie (€ 1.939.000 voordeel)
De grootste afwijking heeft voornamelijk te maken met vertragingen in de marktontwikkelingen van Vlietvoorde waardoor investeringen in bouw- en woonrijp maken worden vertraagd. Daarnaast is de aanvulling van de verliesvoorziening Vlietvoorde met € 815.000 verwerkt. Zie verder de toelichting bij de baten.

Handhaving bouw – Vergunningen  (€ 201.000 voordeel)
Het aantal meldingen in het kader van de Wet betaalbare huur en de Wet goed verhuurderschap is beperkt is gebleven, waardoor minder inzet nodig was. Daarnaast is binnen het budget rekening gehouden met kosten voor handhavingsmaatregelen, zoals de toepassing van bestuursdwang. In de praktijk heeft dit in 2025 nauwelijks plaatsgevonden. Voor zover bestuursdwang wel is toegepast, zijn de kosten grotendeels verhaald.

SPUK aanpak energiearmoede (€ 124.000 voordeel)
De afwijking wordt veroorzaakt doordat de voor 2025 voorziene inzet van de SPUK-middelen energiearmoede voor een project met woningbouwcorporaties nog niet tot uitvoering is gekomen.

SPUK proeftuin aardgasvrije woningen (€ 700.000 voordeel)
Binnen het programma PAW was in 2025 een bijdrage aan het project NeVe voorzien om de aansluiting op het beoogde warmtenet mogelijk te maken. De formele afhandeling van deze bijdrage heeft echter niet meer in 2025 plaatsgevonden, waardoor de kosten in 2026 verantwoord moeten worden.

Basisfinanciering Wijkaanpakken Energietransitie (€ 132.000 voordeel)
Voor de gemeentebrede aanpak Energietransitie zijn de uitgaven lager uitgevallen dan geraamd. In 2025 lag de focus met name op de wijkgerichte aanpak in De Heuvel/Amstelwijk en Leidschendam-Zuid, waarvoor aanvullende planfinanciering vanuit het Rijk is ontvangen.

Leges / Belastingen Verg – Omgevingswet (€ 185.000 voordeel)
Er zijn minder salarislasten toegerekend aan de taakvelden. 

Overige afwijkingen
Het totaal van de overige kleine afwijkingen is € 230.000.

Overhevelingen:

·        Herbestemming Huize Swaensteyn (€ 35.000 voordeel): De in 2025 niet uitgevoerde werkzaamheden zullen in 2026 worden uitgevoerd. Indien er een Didam procedure moet worden doorlopen zal er mogelijk aanvullend budget aangevraagd gaan worden.
·        Vastgoedmanagement (€ 66.500 voordeel): Een aantal activiteiten zoals het (laten) uitvoeren van NEN 2580 metingen bij objecten waar nu onduidelijkheid bestaat over het bruto / verhuurbaar oppervlak (indien nodig in combinatie met tekenwerk) zijn niet uitgevoerd. Deze werkzaamheden schuiven door naar 2026.

Relevante documenten

Ondertekenen Regionale Realisatieagenda Wonen Haaglanden (iBabs nr. 3185)
Koersnotitie Omgevingsvisie (iBabs nr. 3859)